ขาบวมตึง เกิดจากอะไร? สาเหตุและวิธีบรรเทาอาการ

1. ขาบวม ตึง เกิดจากอะไร? รู้จักสาเหตุหลักของอาการขาบวม

เคยรู้สึกไหมคะว่า พอตกเย็นทีไร ขาเริ่มรู้สึกหนัก อึดอัด หรือมีอาการขาบวม ตึง จนใส่รองเท้าคู่เดิมแล้วแน่น? คำถามยอดฮิตคือ ขาบวม ตึง เกิดจากอะไร? จริงๆ แล้ว อาการนี้เกิดได้จากหลายปัจจัย ทั้งจากพฤติกรรมประจำวันและระบบภายในร่างกายค่ะ

สาเหตุหลักๆ ที่พบได้บ่อย ได้แก่:

• การนั่งหรือยืนในท่าเดิมเป็นเวลานาน: เลือดและน้ำเหลืองไหลเวียนลงสู่ขาส่วนล่างตามแรงโน้มถ่วง ส่งผลให้เกิดการคั่งของของเหลวและทำให้ขาบวมตึงขึ้นค่ะ
• พฤติกรรมการทานอาหารและความตึงเครียด: การทานอาหารรสเค็มจัดหรือโซเดียมสูง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนช่วงตั้งครรภ์หรือมีประจำเดือน
• อาการขาบวม ข้างเดียว หรือขาบวม ตึง ข้างเดียว: หากบวมเพียงข้างเดียว อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ ข้อเท้าแพลง หรือภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำอุดตัน (DVT) ซึ่งควรได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดนะคะ

2. เช็กสัญญาณ ขาบวม กดบุ๋ม กับ ไม่กดบุ๋ม ต่างกันอย่างไร?

เมื่อมีอาการขาบวม วิธีการสังเกตเบื้องต้นง่ายๆ คือการใช้นิ้วกดลงบริเวณหน้าแข้งหรือข้อเท้าค้างไว้ประมาณ 5-10 วินาที แล้วปล่อยมือ เพื่อสังเกตว่ามีอาการ ขาบวม กดบุ๋ม หรือไม่ค่ะ

• ขาบวม กดบุ๋ม (Pitting Edema): เมื่อปล่อยนิ้วแล้ว ผิวหนังบริเวณนั้นยังเป็นรอยบุ๋มลงไป และใช้เวลาสักพักกว่าจะคืนตัว มักเกิดจากการคั่งของน้ำและโซเดียมในร่างกาย เช่น การนั่งยืนนานๆ หรือความผิดปกติของหัวใจ ไต และตับค่ะ
• ขาบวม ไม่กดบุ๋ม (Non-pitting Edema): เมื่อปล่อยนิ้วแล้ว ผิวหนังจะเด้งคืนตัวทันที มักเกิดจากการสะสมของโปรตีนในชั้นใต้ผิวหนัง หรือการอุดตันของท่อน้ำเหลือง (Lymphedema) ค่ะ

3. ขาบวม ตึง ปวด และตะคริวตอนกลางคืน ปัญหาทรมานในคนทำงาน ตั้งครรภ์ และผู้สูงวัย

อาการ ขาบวม ตึง ปวด มักเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดตะคริวรบกวนตอนกลางคืน โดยเฉพาะในกลุ่มคนทำงาน office syndrome หญิงตั้งครรภ์ที่มดลูกขยายใหญ่ไปกดทับเส้นเลือด และผู้สูงอายุที่มีระบบไหลเวียนเลือดเสื่อมถอยค่ะ

เมื่อกล้ามเนื้อขาตึงสะสมตลอดทั้งวัน การไหลเวียนของเลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อน่องและเท้าจะไม่สะดวก ส่งผลให้เกิดกรดแลคติกสะสม พอถึงเวลาหลับสนิท กล้ามเนื้อจึงเกิดการหดเกร็งเฉียบพลันจนเป็นตะคริว ทำให้สะดุ้งตื่นและพักผ่อนไม่เพียงพอ การดูแลให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายก่อนนอนจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้ามอย่างยิ่งนะคะ

4. ขาบวม ประคบอะไรดี? ขาบวม ประคบร้อนหรือเย็น ถึงจะถูกต้อง

หลายคนมักสงสัยเมื่อขาเริ่มตึงและบวมว่า ขาบวม ประคบอะไร ดี? หรือ ขาบวม ประคบร้อนหรือเย็น ถึงจะช่วยลดอาการอักเสบและปวดตึงได้ดีที่สุด คำตอบขึ้นอยู่กับลักษณะอาการค่ะ

• ประคบเย็น: เหมาะกับอาการบวมเฉียบพลันจากการบาดเจ็บ ข้อเท้าแพลง หรือมีอาการปวด บวม ร้อน บริเวณข้อและกล้ามเนื้อ ความเย็นจะช่วยลดการขยายตัวของหลอดเลือดและบรรเทาอาการอักเสบได้ดีค่ะ
• ประคบร้อน: เหมาะกับอาการ ขาบวม ตึง ที่เกิดจากการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อเมื่อยล้า นั่งหรือยืนนาน ความร้อนชื้นจะช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนเลือด ขยายหลอดเลือด และคลายปมกล้ามเนื้อที่ตึงแข็งให้ผ่อนคลายลงค่ะ

5. ขาบวม ตึง วิธีแก้ และแนวทางดูแลตัวเองให้ขาเบาสบาย

สำหรับ ขาบวม ตึง วิธีแก้ ในชีวิตประจำวัน เริ่มต้นได้จากการปรับพฤติกรรม เช่น เลี่ยงการนั่งไขว่ห้าง ขยับข้อเท้าขึ้นลงบ่อยๆ จิบน้ำเปล่ามากๆ ลดโซเดียม และการยกขาให้อยู่สูงกว่าระดับหัวใจขณะพักผ่อนเพื่อกระตุ้นให้ของเหลวไหลกลับเข้าสู่ระบบไหลเวียนหลักค่ะ

หนึ่งในตัวช่วยที่จะทำให้การพักขาของคุณมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น คือการใช้ หมอนรองขา Bewell Ergonomic Multi Leg Pillow ที่ออกแบบตามหลักสรีรศาสตร์ ช่วยรองรับช่วงขา น่อง และข้อเท้าให้อยู่ในองศาที่เหมาะสม ลดแรงกดทับบริเวณน่อง ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดกลับสู่หัวใจอย่างเป็นธรรมชาติ บรรเทาอาการขาบวม ตึง และลดโอกาสการเกิดตะคริวตอนกลางคืน ทำให้คุณนอนหลับสนิทและตื่นมาพร้อมขาที่เบาสบายในทุกๆ วันค่ะ

ดูแลสุขภาพขาของคุณให้เบาสบายได้ทุกวันกับ Bewell

หากคุณกำลังเผชิญกับอาการขาบวม ตึง ปวด หรือตื่นมาพร้อมตะคริวกลางดึก อย่าปล่อยให้ความอึดอัดนี้มารบกวนคุณภาพชีวิตและการนอนนะคะ ให้ Bewell ร่วมดูแลสุขภาพขาของคุณตั้งแต่วันนี้ค่ะ

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพขา หรือสั่งซื้อหมอนรองขาเพื่อสุขภาพ Bewell ได้ทางช่องทางด้านล่างนี้ได้เลยนะคะ

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญผ่าน LINE ดูรายละเอียดหมอนรองขา Bewell